Ważny wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zasiedzenia służebności przesyłu.

Właściciele nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe takie jak np. słupy energetyczne, gazociągi, ropociągi powinni zainteresować się niedawnym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny 2 grudnia br. w sprawie P 10/16 orzekł, że praktyka przedsiębiorstw przesyłowych polegająca na korzystaniu z cudzych nieruchomości bez umów i bez wynagrodzenia - pod pretekstem tzw. zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu - była sprzeczna z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności. Właściciele gruntów otrzymali możliwość walki o swoje prawa.

Jak zmiana wpływa na sytuację właścicieli takich nieruchomości?

Orzeczenie TK neguje dotychczasową praktykę sądów zezwalającą na darmowe zasiedzenia urządzeń przesyłowych i otwiera drogę do dochodzenia ustanowienia służebności za wynagrodzeniem wielu właścicielom nieruchomości, którym dotychczas sądy odmówiłyby przyznania wynagrodzenia ze względu na zasiedzenie nieruchomości. Orzeczenie TK daje również szansę na wznowienie spraw, które lata temu właściciele nieruchomości przegrali, jednak należy podkreślić, że działania w celu wznowienia postępowania należy podjąć niezwłocznie., w ciągu 3 miesięcy od wyroku TK.

Czego dokładnie dotyczyło orzeczenie TK?

Do TK trafiło pytanie prawne, który dotyczyło zasad nabycia przez przedsiębiorstwo przesyłowe w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, przy czym sama instytucja prawna „służebności przesyłu” została wprowadzona do polskiego prawa dopiero w 2008 r. Oznacza to, że sądy pozwalały na doliczenie do okresu zasiedzenia służebności przesyłu czasu jeszcze zanim instytucja ta powstała, uznając że przedsiębiorstwa energetyczne w tym okresie, wobec braku samej instytucji zasiedzenia służebności przesyłu, zasiadywały prawo odpowiadające służebności przesyłu (służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu), co było bardzo korzystne dla przedsiębiorstw przesyłowych, jednocześnie wzbudzając wątpliwości co do zgodności takiej interpretacji ze standardami ochrony własności, w tym standardami wynikającymi z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Wobec powyższego pytania Trybunał Konstytucyjny orzekł, że dotychczasowa praktyka pozwalająca na zasiedzenie przez przedsiębiorstwa przesyłowe takiego prawa, odpowiadającego w istocie treści służebności przesyłu, w przypadku braku uprzedniej decyzji administracyjnej ingerującej w prawo własności gruntu, jest niezgodna z Konstytucją RP.

Jak kancelaria LCA może wesprzeć właścicieli nieruchomości?

W kontekście powyższego wyroku możemy pomóc w następujący sposób:

- przygotowaniem analizy prawnej nieruchomości, pod kątem możliwości uzyskania wynagrodzenia za ustanowienie służebności;

- prowadzeniem negocjacji w sprawie ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem;

- pomocą w prowadzonym postępowaniu o zasiedzenie służebności oraz dochodzeniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.